گوجه‌ سبز رو ول کن، سیب‌ سبز رو بچسب


وقتی از کنار میوه‌فروشی‌ها می‌گذرید، از چغاله‌های سبز خوش‌رنگ، گوجه‌سبزهای ترش و خوشمزه، توت‌فرنگی‌های قرمز و آبدار گرفته تا زردآلوهایی که شیرینی‌شان از دور هم پیداست، آنقدر وسوسه‌انگیزند که مقاومت در برابر نخریدن‌شان بسیار سخت به نظر می‌آید. البته این میوه‌ها به‌شدت مغذی به نظر می‌آیند و انگار همه ما عادت کرده‌ایم آمدن بهار را با خوردن نوبرانه‌هایش، حتی به قیمت‌های گزاف، جشن بگیریم! اما آیا واقعا میوه‌های نوبرانه مغذی‌تر از میوه‌های معمول هر فصل هستند؟ به نظرتان مجبورید چغاله بادام را کیلویی ۱۵ هزار تومان بخرید تا موادمعدنی و ویتامین‌های موردنیاز بدن‌تان تامین شود؟ یعنی نمی‌شود با خوردن سیب کیلویی ۲هزار تومان ویتامین‌های مورد نیاز بدن را تامین کرد؟

برای بررسی این موضوع سراغ دکتر رضاراست‌منش، متخصص تغذیه و رژیم‌درمانی رفته‌ایم تامیوه‌های نوبرانه را با سیب، این میوه بهشتی، مقایسه کنیم و ببینیم هر کدام از این میوه‌ها تا چه حد می‌توانند در برابر سیب قد علم کنند!

گوجه‌سبز یا سیب؟

گوجه‌سبز به دلیل مواد موثر خاصی که دارد، ترشح بزاق را بیشتر می‌کند و این یک مزیت عالی برای افرادی است که دارای اشتهای کم بوده، بیماران سرطانی که بعد از انجام رادیوتراپی غدد بزاقی‌شان تحلیل رفته، هر بیمار دیگری که اختلال در ترشح بزاق دارد و همچنین کسانی که دچار بوی بد دهان می‌شوند. این میوه می‌تواند به کاهش وزن کمک کند، چراکه کالری چندانی ندارد. ازسوی دیگر هم کسانی که کاهش وزن دارند، می‌توانند با خوردن این میوه وزن بگیرند. این هوشمندی ماست که باید از آنها درست استفاده کنیم.

هر ۱۰۰ گرم گوجه‌سبز ۵/۸ گرم کربوهیدرات، ۸/۲ گرم چربی، ۶/۱ گرم پروتئین و ۵/۰ درصد فیبر دارد و با خوردن این مقدار گوجه سبز ۵ درصد ویتامین A، ۱۳ درصد ویتامینC، ۵ درصد کلسیم، ۲ درصد فسفر و ۵ درصد آهن مورد نیاز بدن تامین می‌شود. تنها ویتامینی که دارد، ویتامین C است و باقی ویتامین‌هایش آنقدر کم است که به چشم نمی‌آید. بیشتر از لحاظ چشایی و تحریک اشتها مهم است. با همه این اوصاف گوجه سبز هم به پای سیب نمی‌رسد و اگر نمره سیب را ۲۰ فرض کنیم، میوه‌های نوبرانه همگی ۱۴ می‌گیرند!

چغاله‌بادام یا سیب؟

هر سیر چغاله بادام (۷۵ گرم)، ۳۴۰ کیلوکالری انرژی دارد که در این مقدار، ۳۰ گرم چربی، ۲ گرم چربی اشباع، ۱۲ گرم کربوهیدرات، ۱۲ گرم پروتئین، ۲ گرم قند، ۱۶ درصد کلسیم و ۱۶درصد هم آهن دارد و خبری از ویتامین A و C هم در آن نیست.

چغاله می‌تواند در افرادی که به علل مختلف دچار اختلال در ترشح غدد بزاقی یا کسانی که دارای سیروز کبدی یا سنگ کیسه صفرا هستند کمک کننده باشد اما برای افراد لاغر باعث تشدید لاغری می‌شود، بنابراین صرف مقدار ویتامین و مواد معدنی دریافتی نمی‌تواند برای ما تعیین کننده باشد و باید به تاثیری که بر وضعیت بدنی ما می‌گذارد، دقت کرد. پس از این به بعد فکر چغاله بادامی که هر بهار با قیمت‌های نجومی- که امسال از ۹۰ هزارتومان و ۶۰ هزار تومان شروع شد و در نهایت به ۱۶ هزار تومان رسید- به بازار می‌آیند، از سر بیرون کنید، در عوض یک کیلو سیب بخرید و مطمئن باشید بدن‌تان به دلیل نخوردن چغاله بادام با هیچ کمبودی مواجه نمی‌شود.

چرا سیب؟

سیب از نظر تغذیه‌ای بسیار غنی است. مقدار ریبوفلاوین یا B2 موجود در سیب بسیار بالاست و هیچ میوه‌ای از این لحاظ غیر از شیر، به گرد پای سیب نمی‌رسد.

هر عدد سیب دارای ۹۰۰ واحد ویتامین A، ۷/۰ میلی‌گرم ویتامین B، ۵ میلی‌گرم ویتامین C، ۳ میلی‌گرم آهن، ۱۰ میلی‌گرم فسفر، ۱۳۰ گرم پتاسیم و حدود ۱۵ گرم کربوهیدرات است که به این ترتیب هم بسیاری از ویتامین‌های مورد نیاز بدن و هم قند و انرژی شما را تامین می‌کند.

این میوه خوش‌عطر ارزش سیرکنندگی بالایی داشته و همچنین باعث ترشح غدد بزاقی می‌شود. این میوه دارای مواد معطر و آنتی‌اکسیدان‌های زیادی است که موجب نشاط فرد می‌شود. برای پوست مفید است و کیفیت خواب را افزایش می‌دهد. همه این خاصیت‌ها را شاید نتوان در هیچ میوه دیگری پیدا کرد البته تمشک و زغال‌اخته تا حدودی این خواص را دارند.

توت‌فرنگی و زردآلو هم یک‌پا سیب هستند!

میزان مواد معدنی و آنتی‌اکسیدان موجود در توت‌فرنگی و زردآلو آنقدر زیاد است که نمی‌توان گفت این میوه‌ها چیزی از سیب کم دارند و در کفه ترازو وضعیت برابری نسبت به هم دارند. یک لیوان توت‌فرنگی حاوی ۳ واحد ویتامین A، حدود ۶ گرم ویتامین C، ۴ میلی‌گرم ویتامین B3، ۲۱ گرم کلسیم، ۶ میلی‌گرم آهن، ۲۴۷میلی‌گرم پتاسیم و ۱۶ میلی‌گرم منیزیم است.

با خوردن هر عدد زردآلو هم ۱۳ درصد از ویتامین A، ۶ درصد از ویتامین C و ۸۳/۰گرم فیبر مورد نیاز بدن تامین می‌شود. میزان پتاسیم موجود در هر زردآلو ۱۰۳ میلی‌گرم است و تنها ۱۷کیلوکالری انرژی به بدن می‌رساند.

توت‌فرنگی و زردآلو به دلیل آنتی‌اکسیدان بالایی که دارند، میوه‌های خوبی به خصوص برای بیماری‌های پوستی، آلزایمر، زوال فکری و … محسوب می‌شوند چراکه آنتی‌اکسیدان بسیار بالایی دارند و حتی برای بیماری‌های چشمی بسیار مناسب هستند چون لیکوپن، آنتوسیانین، آنتوگزانتین و در کل رنگدانه‌های بیشتری دارند، به همین دلیل برای تقویت چشم و بهبود بیماری‌های چشمی و حافظه بسیار مفید هستند. میوه‌هایی دارای رنگدانه زیادی هستند که هنگام برش یا گاز زدن، مایع نارنجی رنگ، قرمز، ارغوانی یا بنفش از آنها ترشح می‌شود و هرقدر این رنگ تیره‌تر باشد، به نفع سلامت ماست.

نوبرانه‌ها پرخاصیت‌ترند؟

میزان انباشت مواد مغذی میوه‌ها اعم از ویتامین، مواد معدنی و مواد معطر و آروماتیک، ارتباط مستقیمی با درجه رسیدن میوه در زمان اتصال به درخت دارد. میوه‌هایی که نوبر هستند، از آنجا که ارتباط بسیار کوتاه‌مدتی با درخت مادر دارند، هم از نظر ویتامین‌ها، مواد معدنی، پروتئین و حتی عطر نسبت به میوه‌هایی که روی درخت می‌رسند، بسیار کم‌ارزش‌تر هستند. البته این میوه‌ها برای ما بیشتر حالت نوستالژی دارند و وقتی برای مدت طولانی طعم‌شان را نچشیده‌ایم، احساس می‌کنیم بدن‌مان به این میوه‌های تازه و نوبرانه نیاز دارد. البته نمی‌توان منکر خاصیت این میوه‌ها شد اما مشکل این میوه‌ها هزینه‌ای است که باید بابت خریدشان پرداخته شود. مثلا اگر خوراکی به خصوصی، خاصیت بیشتری داشته باشد و به واسطه خاصیت بیشتر قیمت بیشتری هم داشته باشد، پرداختن این هزینه منطقی است اما وقتی هزینه‌های گزافی برای خوراکی‌هایی پرداخته می‌شود که خاصیت آنچنانی ندارند، می‌توان به این قضیه نگاه بهتری کرد.

سیب از هندوانه هم بهتر است!

هندوانه در مقایسه با سیب مواد معدنی و ویتامین‌های بسیار کمتری دارد اما نمی‌توان از لیکوپن و الکترولیت‌های موجود در هندوانه هم چشم پوشید.

لیکوپن موجود در هندوانه هم برای سرطان پروستات، هم برای چشم و هم برای تقویت قوای جنسی آقایان مفید است.

البته بخش اعظم هندوانه آب است و این آب برای رفع تشنگی بسیار موثرتر از آب آشامیدنی است. زیرا وقتی عرق می‌کنیم الکترولیت‌هایی مثل سدیم، پتاسیم، کلر و … هم دفع می‌شود. به این ترتیب وقتی آب می‌نوشیم، خون رقیق‌تر شده و مقدار الکترولیت‌های باقی‌مانده در خون باز هم رقیق‌تر شده و باعث افت فشارخون می‌شود. اما وقتی هندوانه می‌خوریم، چون تمام الکترولیت‌های مورد نیاز بدن را به‌طور متوازن دارد، درست مثل یک سرم عمل کرده و در سریع‌ترین زمان ممکن تمام الکترولیت‌های ازدست‌رفته به خاطر تعریق، اسهال یا هر بیماری دیگری را در بدن جایگزین می‌کند.