فعالیت ورزشی و اختلال تغذیه زنان جوان


در دو دهه اخیر، محققان افزایش چشمگیری (بیش از ۵۰۰ درصد) در بروز اختلال تغذیه ای گزارش کرده اند. اختلال تغذیه ای سومین بیماری رایج در میان زنان در آمریکایی محسوب می شود، به طوری که هر ساله بیش از ۵ میلیون زن آمریکایی به یکی از انواع اختلالات تغذیه ای مبتلا می شوند. زنان جوان و نوجوان، بیش از جمعیت های دیگر در معرض خطر گسترش این بیماری قرار دارند.
مطالعات نشان داده اند که نسبت شیوع این اختلال در مردان نسبت به زنان ۱ به ۱۰ می باشد، در واقع جنسیت به عنوان اثر گذارترین عامل معرفی شده است. شواهد بسیاری نشان می دهند اختلال تغذیه ای با چند عامل ارتباط مستقیم دارد که شامل ویژگی های جمعیت شناسی (همچون سن، جنسیت، وزن و نژاد) عوامل روانشناختی (از جمله نارضایتی از شکل بدن، کمال گرایی، تمایل به لاغری) و عوامل تغذیه ای (همچون نگرانی بیش از حد درباره بدن، محدودیت غذایی و رفتارهای کنترل وزن) می باشند. در این میان قوی ترین عامل گسترش اختلال تغذیه ای نارضایتی از شکل بدن معرفی شده است.
در تمام جوامع چاقی نامطلوب می باشد. از یک طرف ارزش های اجتماعی برای لاغری و جذابیت و از طرف دیگر روند رو به رشد اضافه وزن موجب ایجاد فاصله بین خواسته ها و واقعیت می شود. این فاصله بین وزن واقعی افراد و ایده آل های ذهنی شان هر روز افزایش می یابد، نارضایتی از شکل بدن و اختلال تغذیه ای به دنبال این عوامل گسترش می یابد. در این میان ورزشکاران بیش از غیر ورزشکاران به شکل بدنی خود اهمیت می دهند، مخصوصا در رشته های ورزشی خاصی که رده وزنی دارند. علاوه بر این، سطح رقابت ورزشی در بروز اختلال تغذیه ای نقش مهمی ایفا می کند.
اغلب، اختلال تغذیه ای یک بیماری وابسته به فرهنگ غرب تصور می شود، با این وجود پژوهش هایی وجود دارد که حاکی از روند رو به افزایش اختلال تغذیه در جوامع شرقی است. چندین محقق در دهه گذشته، افزایش بی اشتهایی و پر خوری عصبی را در ژاپن گزارش کرده اند. همچنین دو محقق مواردی از پرخوری عصبی را در پاکستان نشان داده اند.
طبق گفته محققان، عوامل خطرزای اختلال تغذیه ای در ورزشکاران با خصوصیات ورزشی از قبیل کمال گرایی، رقابت طلبی، عملکرد گرایی و نگرانی در مورد شکل بدن تشدید شده و احتمال بروز این بیماری افزایش می یابد.
بطور کلی می توان چنین گفت که فعالیت ورزشی نقش دوگانه ای در سلامتی ورزشکاران دارد، به طوری که در برخی موارد پرخوری افراطی و عدم رضایت از شکل بدن را کاهش داده و در موارد دیگر نقش تشدید کننده اختلال تغذیه را دارد.
پیشنهاد می گردد به دلیل بالا بودن فشار اجتماعی برای کاهش وزن و آثار مخرب آن بر تغذیه، افراد خانواده و دوستان و مربی از اظهار نظر درباره وزن و شکل بدن ورزشکاران خودداری نمایند، و همچنین برای ورزشکاران نخبه که مستعد اختلالات تغذیه ای می باشند سالانه آزمون های غربالگری را اجرا نموده و راهکارهای لازم جهت پیشگیری، مراقبت و درمان آن ها، اعمال شود.