رژیم غذایی در پیشگیری از بیماری سنگ کلیه


امروزه سنگ‌های کلیه در بین افراد جامعه از شیوع بالایی برخوردار است و معمولا در سنین ۳۰ تا ۵۰ سالگی شیوع بالاتری دارد و مردان ۳ برابر بیشتر از زنان مبتلا به سنگ کلیه می شوند این بیماری در خانواده هایی که دارای بیماری سنگ کلیه هستند شایع تر است. سنگ کلیه انواع مختلفی مانند ( سنگ‌های کلسیمی ( اگزالات کلسیم و فسفات کلسیم )، سنگ‌های اسید اوریک و سنگ‌های سیستینی ) دارد و شایع ترین نوع آنها سنگ های کلسیمی ( اگزالات کلسیم ) می باشد. اگر شما تا به حال سنگ کلیه داشته اید قطعا به یاد دارید که درد ناشی از آن می تواند غیر قابل تحمل باشد

برای بسیاری سنگ کلیه فقط یک بار اتفاق می افتد و در حدود نیمی از افرادی دیگر هم به نظر می رسد بدون اقدامات پیشگیرانه، بعد از هفت سال مجدد تشکیل شود جلوگیری از سنگ کلیه پیچیده نیست هنگامی که مواد شیمیایی خاص در ادرار به اندازه کافی متراکم می شوند به صورت بلورهای در می آیند این بلورها رشد کرده و به توده های بزرگتر ( سنگ ) تبدیل می شود که اگر این سنگ در جایی از مسیر ادراری گیر کند سبب بلوک جریان ادرار شده و این وضعیت باعث درد می شود.
پیشگیری از تشکیل سنگ کلیه ممکن است شامل ترکیبی از تغییرات در سبک زندگی و مصرف داروهاباشد.

تغییر در شیوه زندگی
دریافت آب کافی – در طول روز آب بنوشید برای افراد با سابقه سنگ کلیه، باید حدود ۲٫۵ لیتر خروجی ادرار در روز داشته باشید با این خروجی ادرار معلوم می شود که آیا شما به اندازه کافی آب نوشیده اید اگر شما در آب و هوای گرم و خشک زندگی می کنید و یا در حال ورزش هستید ممکن است نیاز به مصرف آب بیشتری برای تولید ادرار به اندازه کافی داشته باشید ممکن است از برخی نوشیدنی ها شامل مرکبات ( مانند لیموناد و آب پرتقال ( استفاده شود که سیترات موجود در این نوشیدنی به جلوگیری از تشکیل سنگ کمک می کند. بسیار مهم است که برای داشتن یک ادرار رقیق جهت جلوگیری از ضایعات مواد تشکیل دهنده سنگ کلیه، نوشیدن آب لازم است شما با نگاه کردن به رنگ ادرار می توانید متوجه رقت ادرار شوید ادرار تیره تر نشانه غلیظ تر بودن آن است ادرار  معمولا در صبح به رنگ زرد تیره است نوشیدن چای، قهوه و آب میوه می تواند مصرف مایعات را کاهش دهد اما خوردن آب گزینه سالم تری است و بهترین راه حل برای جلوگیری از توسعه سنگ کلیه است. توجه داشته باشید دریافت زیاد مایعات تا حدودی خطر بروز سنگ‌های کلیوی را کاهش می‌دهد.
در سنگ های اگزالاتی – اگر بدن شما تمایل به تشکیل سنگ های اگزالات کلسیم دارد توصیه می شود غذاهای غنی از اگزالات مانند ( ریواس، چغندر، بامیه، اسفناج، مارچوبه، سیب زمینی شیرین، آجیل، چای، انواع توت ها، تره فرنگی، جعفری، کرفس، شکلات، محصولات سویا، غلات مانند ( جو و جوانه گندم )، بادام، بادام زمینی و آجیل ( cashew ) را کمتر بخورید.
رژیم غذایی با نمک و پروتئین حیوانی پایین را انتخاب کنید مقدار نمک را کاهش دهید و منابع پروتئینی غیر حیوانی مانند حبوبات را انتخاب کنید.
کاهش سدیم – یک رژیم غذایی پر سدیم می تواند سنگ کلیه را آغاز کند زیرا باعث افزایش مقدار کلسیم در ادرار می شود بنابراین یک رژیم غذایی کم نمک برای افراد مستعد سنگ کلیه توصیه می شود. دستورالعمل های کنونی نشان می دهد کل مصرف سدیم روزانه را به ۲۳۰۰ میلی گرم محدود کنید و اگر سدیم در گذشته به تشکیل سنگ کلیه کمک کرده است سعی کنید مصرف روزانه خود را به ۱۵۰۰ میلی گرم کاهش دهید که برای فشار خون و قلب شما نیز خوب است.
محدود کردن پروتئین حیوانی – خوردن پروتئین حیوانی بیش از حد مانند ( گوشت قرمز، مرغ، تخم مرغ و غذاهای دریایی ) سبب افزایش سطح اسید اوریک و می تواند به سنگ کلیه منجر گردد .یک رژیم غذایی با پروتئین بالا سطح سیترات (مواد شیمیایی ) در ادرار را کاهش می دهد که به پیشگیری از تشکیل سنگ کمک می کند اگر مستعد ابتلا به سنگ هستید مصرف گوشت روزانه خود را  کاهش دهید.
خوردن کلسیم – خوردن غذاهای غنی از کلسیم را ادامه دهید مگر آنکه پزشک مصرف آن را برای شما ممنوع کند زیرا کلسیم برای حفظ سلامت استخوان و دندان ها بسیار مهم است اما مکمل های کلسیم را با احتیاط مصرف کنید کلسیم در مواد غذایی اثری در خطر ابتلا به سنگ های کلیوی ندارد دریافت کلسیم خیلی کم در رژیم غذایی می تواند سبب افزایش میزان اگزالات و باعث سنگ کلیه شود. برای جلوگیری از این مشکل، مطمئن شوید که با توجه به سن شما میزان مناسب کلسیم  دریافت می کنید در برخی از مطالعات انجام شده در ارتباط با مصرف مکمل های کلسیم مردان ۵۰ ساله و بالاتر باید ۱۰۰۰ میلی گرم کلسیم در روز به همراه ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ واحد بین المللی ( IU ) ویتامین D دریافت کنند

داروها در پیشگیری از سنگ کلیه
داروها می توانند مقدار مواد معدنی و اسید در ادرار را کنترل کنند و ممکن است در افرادی با سابقه تشکیل انواع خاصی از سنگ کلیه سودمند باشد نوع داروی تجویز شده به نوع سنگ کلیه شما بستگی دارد در اینجا به برخی از داروها اشاره می شود.
سنگ های کلسیم – برای کمک به جلوگیری از تشکیل سنگ های کلسیمی ، پزشک شما ممکن است یک دیورتیک تیازیدی و یا حاوی فسفات تجویز کند.
سنگ اسید اوریک – پزشک ممکن است آلوپورینول (Zyloprim, Aloprim ) به منظور کاهش سطوح اسید اوریک در خون و ادرار و دارو برای قلیایی کردن ادرار تجویز کند در برخی موارد، آلوپورینول و یک عامل alkalinizing ممکن است سنگ های اسید اوریک را حل کنند.
سنگ استرویت – برای جلوگیری از سنگ struvite پزشک ممکن است توصیه کند که ادرار خود را عاری از باکتری ( عامل عفونت ) نگه دارید استفاده طولانی مدت از آنتی بیوتیک ها در دوز های مصرفی کوچک ممکن است در رسیدن به این هدف کمک کند برای نمونه، پزشک ممکن است یک آنتی بیوتیک قبل و بعد از عمل جراحی برای درمان سنگ کلیه توصیه کند.
سنگ های سیستین – درمان سنگ های سیستین می تواند دشوار باشد. پزشک ممکن است توصیه کند که مایعات بیشتری بنوشید به طوری که ادرار شما خیلی بیشتر شود در صورتی که به تنهایی کمکی نکرد ممکن است یک دارو  برای کاهش مقدار سیستین ادرار تجویز کند.
مطالعات نشان داده اند که برخی مردان با مصرف دوزهای بالای ویتامین C ( به صورت مکمل ) در معرض خطر سنگ کلیه می باشد. و این ممکن است به این دلیل باشد که بدن ویتامین C را به اگزالات تبدیل می کند.