روش‌هایی برای افزایش اشتها


روش‌هایی برای افزایش اشتها

همواره برای افرادی که دچار کمبود وزن، بی‌اشتهایی و یا کم‌اشتهایی می‌باشند، اضافه کردن وزن و افزایش اشتها یکی از مسائل مهم می‌باشد. بی‌اشتهایی می‌تواند نشانه‌ای از وجود برخی مشکلات فیزیولوژیکی در افراد باشد که حتماً باید درمان شود. از طرفی عوامل متعددی می‌توانند بر میزان گرسنگی و اشتهای افراد تأثیرگذار باشند از جمله: سوخت و ساز بدن (متابولیسم)، ذائقه افراد، داشتن حالت تهوع و استفراغ و یا بیمار بودن، نوع غذاها و هم‌چنین میزان سلامت افراد. برخی اوقات کمبود ویتامین در بدن می‌تواند سبب کاهش اشتها شده و یا حتی ذائقه افراد نسبت به برخی غذاها را تغییر دهد.

دلایل کاهش اشتها:

کارشناسان معتقدند عوامل زیادی می‌توانند بر میزان اشتهای افراد تأثیرگذار باشند. این عوامل می‌توانند ناشی از بیماری‌های جسمی و یا ناراحتی‌های روحی و عاطفی باشند. بیماری‌های جسمی که می‌توانند سبب کاهش اشتها شوند از زخم و یا جراحت در دهان تا بیماری‌های گوارشی متغیرند. افسردگی و بیماری‌های روحی از جمله وجود اضطراب، استرس و نگرانی در افراد نیز می‌تواند سبب بی‌اشتهایی شود. ممکن است در نزد برخی افراد که خواهان کاهش وزن می‌باشند، بی‌اشتهایی و یا کم‌اشتهایی یک امتیاز بزرگ محسوب شود، اما افرادی که دچار کاهش اشتها می‌باشند حتماً باید با پزشک مشورت کنند تا دلایل کم‌اشتهایی در این افراد بررسی شده و از بروز برخی بیماری‌ها که ممکن است در اثر همین بی‌اشتهایی در افراد ایجاد شود مانند کمبود برخی ویتامین‌ها و مواد ضروری برای بدن، پیشگیری شود.

• بیماری
برخی بیماری‌های مزمن مانند کم‌کاری غده تیروئید، سرطان، نارسایی‌های مزمن کبد و یا کلیه، عفونت‌ها و HIV (ایدز)، می‌توانند سبب بروز بی‌اشتهایی در افراد گردند، پزشکان معتقدند با درمان این بیماری‌ها، اشتهای افراد مجدداً به حالت طبیعی خود برمی‌گردد.
• مشکلات دندانی
برخی از افراد که دچار مشکلات دندانی هستند و به هنگام جویدن مواد غذایی دچار مشکل می‌شوند و این مشکل ممکن است در اثر نامناسب بودن دندان‌های مصنوعی آنها و یا وجود دردهای دندانی ایجاد شود، این امر خود می‌تواند سبب کاهش تمایل افراد در خوردن مواد غذایی شود.
• ذائقه
برخی از بیماران معمولاً پس از یک عمل جراحی و یا پس از بستری شدن در بیمارستان، ذائقه خود را از دست می‌دهند و برای مدتی میلی به خوردن مواد غذایی ندارند. برخی از افردد که دارای رژیم غذایی خاص و محدودی هستند ممکن است دچار کاهش اشتها شوند زیرا مواد غذایی را که باید بخورند، دوست ندارند. مصرف نمک و چربی در افرادی که دچار پرفشاری خون و یا دیابت هستند معمولاً محدود شده است و از آن‌جایی که این دو ماده مضرّ سبب خوشمزه شدن غذاها نیز می‌شوند عدم وجود این دو ماده در غذاها خود می‌تواند سبب کاهش تمایل افراد در خوردن مواد غذایی شود. ذائقه افراد با افزایش سن و در میانسالی تغییر می‌کند و کاهش اشتها در افرادی که پا به سن گذاشته‌اند امری تقریباً طبیعی می‌باشد، اما وجود برخی عوامل که می‌تواند بر میزان اشتها تأثیرگذار باشد عبارتند از: مشکلات سینوسی، سیگار کشیدن، مصرف برخی داروها، وجود جراحت در سر، و گلو درد.
• افسردگی
مسائل احساسی عاطفی مانند افسردگی، می‌توانند سبب کاهش اشتها شوند. سوگ و ماتم، عدم تحرک و دچار معلولیتی شدن، تنهایی، و احساس بیچارگی می‌توانند در افسرده شدن افراد مؤثر بوده و در نتیجه فرد، خود را به نوعی فراموش کرده و نسبت به تغذیه خود بی‌تفاوت می‌شود.
• مصرف الکل
کارشناسان معتقدند مصرف الکل یکی از دلایل عمده در کاهش اشتهای افراد می‌باشد. افراد الکلی اغلب نوشیدن مواد الکلی را جایگزین خوردن مواد غذایی می‌کنند.
• مصرف دارو
یکی از اثرات جانبی مصرف برخی داروها، کاهش اشتها می‌باشد. برخی از داروها که سبب بی‌اشتهایی می‌شوند داروهای شیمی درمانی می‌باشند و سایر داروها نیز از جمله: مورفین، آنتی بیوتیک‌ها، داروهای سرماخوردگی و سرفه، و هم‌چنین مواد مخدر مانند کوکائین و آمفتامین‌ها سبب بی‌اشتهایی در افراد می‌شوند.
• بیماری آنورکسی
این بیماری از جمله بیماری‌هایی است که می‌تواند سبب کاهش اشتها در افراد شود. بیماری آنورکسی، یک بیماری روانی می‌باشد که افراد دائماً از چاقی و افزایش وزن نگران بوده و از ترس اینکه مبادا چاق شوند به خود گرسنگی می‌دهند که این امر خود می‌تواند سبب بروز مشکلات دیگری برای فرد شود. مغز افراد مبتلا به آنورکسی، فرمانی برای خوردن مواد غذایی دریافت نمی‌کند و در نتیجه فرد تمایلی به خوردن ندارد؛ علائم این بیماری عبارتند از: فشار خون پایین، پوسیدگی‌های دندانی، نامنظم بودن دوره‌های قاعدگی، و تحلیل بافت عضله و چربی در این افراد می‌باشد.

نکاتی در جلوگیری از کاهش اشتها:

• قبل از صرف غذا، آب ننوشید
نوشیدن آب قبل از صرف غذا، سبب ایجاد احساس سیری و پُری می‌شود و در نتیجه افراد تمایلی به خوردن مواد غذایی ندارند. طی تحقیقات صورت گرفته، افرادی که قبل از غذا دو لیوان آب می‌خورند نسبت به افرادی که این کار را انجام نمی‌دادند دو کیلو کاهش وزن داشتند. اگر احساس تشنگی می‌کنید پس از تمام شدن غذا و در یا در حین غذا خوردن آب بنوشید.
• ویتامین B کمپلکس
مصرف ویتامین B می‌تواند سبب افزایش اشتها و در نتیجه افزایش وزن شود. طی تحقیقاتی که در دانشگاه شیکاگو انجام شد دریافتند کودکانی که ویتامین B مصرف می‌کردند کمی به وزن آنها اضافه شده بود. مصرف ۱۰۰ میلی‌گرم و یا بیشتر در روز می‌تواند به افزایش اشتها کمک کند.
• روی- Zinc
کمبود روی در بدن می‌تواند سبب کاهش اشتها شود. زیرا ماده معدنی (روی) می‌تواند بر ذائقه افراد نسبت به مواد غذایی تأثیرگذار باشد. اگر بی‌اشتهایی افراد در اثر کمبود روی باشد، مصرف روزانه ۸۰ میلی‌گرم می‌تواند در افزایش اشتها مؤثر باشد.
• ورزش
ورزش کردن می‌تواند سبب افزایش اشتها گردد زیرا در اثر ورزش کردن، بدن کالری می‌سوزاند و در نتیجه اشتهای افراد به سمت خوردن مواد غذایی تحریک می‌شود. اگر می‌خواهید وزن اضافه کنید حتماً پس از ورزش کردن، مواد غذایی مناسب بخورید تا سبب افزایش وزن در شما شود.

چگونه بی‌اشتهایی کودکان را درمان کنیم

والدین اغلب از بی‌اشتهایی کودکان خود گله‌مندند و اظهار می‌دارند که کودکانشان در مورد مواد غذایی مختلف، بهانه‌گیری کرده و بدغلق می‌باشند. بی‌اشتهایی و یا کم‌اشتهایی بچه‌ها ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد؛ والدین باید به طرق مختلف ذائقه کودکان خود را به سمت خوردن مواد غذایی تحریک نمایند. وارد کردن برخی مواد غذایی به رژیم غذایی روزانه کودکان، می‌تواند به‌طور طبیعی اشتهای آنها را افزایش دهد.

۱- والدین باید به این نکته توجه داشته باشند که کاهش اشتها برای یک دوره کوتاه‌مدت در کودکان چندان غیر معمول نمی‌باشد. وجود استرس و اضطراب و یا هر تغییری در زندگی روزمره یک کودک می‌تواند سبب کاهش اشتهای وی شود همانگونه که بروز یک بیماری می‌تواند بر اشتهای او تأثیرگذار باشد. برخی از بچه‌ها در واقع دچار کم‌اشتهایی و یا بی‌اشتهایی نشده‌اند بلکه از غذا نخوردن به‌عنوان یک حربه علیه پدر و مادر خود استفاده می‌کنند! برخی پزشکان نیز اظهار می‌دارند اشتهای کودک کاهش پیدا خواهد کرد اگر وی تمایلی به بزرگ شدن و رشد کردن نداشته باشد.

۲- برای تشویق کردن کودکان به غذا خوردن، باید از ترفندهای مختلفی استفاده کنید. والدین نباید زمان غذا خوردن کودک را به زمانی برای جنگیدن با او و وادار کردن وی به غذا خوردن تبدیل نمایند. زیرا همانگونه که قبلاً اشاره شد برخی کودکان از غذا خوردن خود به‌عنوان یک عامل برای کنترل والدین خود استفاده می‌کنند. تزئین کردن غذای کودک و هم‌چنین استفاده از مواد غذایی با رنگ‌های مختلف و متنوع در تشویق و ترغیب وی به غذا خوردن مؤثر است.
در مورد کودکانی که تمایل به خوردن غذا نشان نمی‌دهند بهتر است غذا را در حجم کم به او نشان دهیم تا بخورد و در صورت تمایل مجدداً حجم دیگری از غذا را به او بدهیم.

۳- نوشیدن مایعات را در کودکان محدود کنید. میزان مصرف مایعات در کودکان با توجه به سن آنها متغیر است. خوردن شیر به میزان بیش از حد، می‌تواند سبب کاهش اشتها در کودکان شود زیرا شیر حاوی کالری فراوان می‌باشد بنابر این بهتر است شیر به‌جای میان وعده همراه با وعده‌های اصلی غذا مصرف شود؛ هم‌چنین سعی کنید مصرف مایعات در کودکان پس از صرف غذا باشد نه قبل از غذا خوردن زیرا در غیر این‌صورت، احساس سیری خواهند کرد.

۴- خوردن هله و هوله محدود شود. برخی از والدین به این نکته توجه ندارند که خوردن میان وعده‌های زیاد و یا هله هوله‌ها بچه‌ها را سیر کرده و در نتیجه به‌هنگام صرف وعده‌های اصلی غذا کودکان تمایلی به خوردن غذا ندارند. کارشناسان توصیه می‌کنند خوردن میان وعده‌ها را به ۲ بار در روز محدود کرده و مصرف آنها بین وعده‌های غذایی باشد نه درست قبل از خوردن وعده‌ غذایی اصلی! البته میان وعده‌ها نیز، باید از مواد غذایی مناسب و سالم مانند انواع میوه‌ها و یا پنیرها باشد نه چیپس و پفک.

۵- از مواد غذایی که به‌طور طبیعی سبب افزایش اشتها در کودکان می‌شوند مانند کربوهیدراتهای پیچیده که در انواع میوه‌ها و سبزیجات یافت می‌شوند، استفاده کنید. استفاده از جعفری در غذاها می‌تواند سبب افزایش اشتها شود. زنجفیل نیز می‌تواند احساس گرسنگی را زیاد کند.

۶- از مواد غذایی که حاوی «نیاسین و تیامین» می‌باشند استفاده کنید زیرا سبب افزایش اشتها می‌شوند، مواد غذایی مانند بادام زمینی، سبوس گندم، برشتوک صبحانه حاوی نیاسین می‌باشند، تخم‌مرغ، برنج و طالبی نیز حاوی تیامین هستند.