توصیه‌هایی برای کنترل دیابت در فصل تابستان


 

تفصل تابستان نزدیک است و گرما، بسیاری از فعالیت‌ها و شرایط زندگی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. بیماران مبتلا به دیابت در این میان، مشکلات زیادی دارند که بهتر است به نکاتی در این باره توجه کنند.
با شروع فصل گرما و تابستان، طبیعی است که اولین احساس، حس تشنگی باشد. هر کسی در گرمای ۳۹ تا ۴۰ درجه تابستان، به نوشیدن آب خنک یا هر نوشیدنی و همچنین میوه‌های خنک، تمایل دارد. میوه‌های متنوع فصل تابستان که آب‌دار و معطرند، بعضی مانند طالبی به صورت پالوده مخلوط با یخ، مصرف می‌شوند. هنگامی که برای رفع عطش و تشنگی، آب یا مایعات دیگر مانند آب میوه‌ها را می‌نوشیم، ترکیب شیمیایی خون به هم می‌ریزد و آب، املاح و قند و چربی آن کم و زیاد می‌شود. به همین علت، بیمارانی که به یکی از نشانگان متابولیک مانند دیابت مبتلا هستند، با مصرف هر ماده غذایی ممکن است تغییری در ترکیب شیمیایی خون‌شان به وجود آید که ممکن است علاوه بر بروز نشانه‌های فوری و افزایش یا کاهش قند خون، موجب کنترل نشدن بیماری و میزان قند پلاسما و در نتیجه در طولانی‌مدت، ابتلا به عوارض دیابت شود.
●مشکلات تابستانی
بیماران مبتلا به دیابت در فصل تابستان علاوه بر مصرف انواع میوه‌ها، نوشیدن مقدار فراوان آب خنک و مواجهه با گرما و عوارض آن، به انواع ورزش‌‌ها و فعالیت‌های جسمی و تفریحی می‌پردازند. ورزش و فعالیت جسمی نیز اگرچه برای بیماران مبتلا به دیابت مفید است اما باید تحت شرایطی انجام شود. حتی هر ورزش و فعالیتی برای هر بیماری توصیه نمی‌شود و این موضوع بستگی به شدت بیماری، جثه بیمار، عوارض دیابت و عادت فرد به ورزش دارد.
حتی در یک فرد بیمار زمان، شدت و نوع ورزش‌کردن از وقتی به وقت دیگر متفاوت است و بخشی از آن مربوط به میزان قند خون او است.
فصل تابستان، هنگام مسافرت است و بسیاری از بیماران مبتلا به دیابت نیز به مسافرت‌های دور و نزدیک می‌روند و همان‌طور که همه می‌دانیم، جزو لازم و ضروری مسافرت موضوع خوردن است و مواد غذایی گوناگونی که در هنگام نقل و انتقال با وسیله نقلیه مصرف می‌کنیم و همچنین مواد غذایی که در مقصد سفر تهیه می‌کنیم، از موارد مهم برای بیماران مبتلا به دیابت است.
● تغذیه سالم
بیماران مبتلا به دیابت، هما‌ن‌طور که پیشتر اشاره کردیم، می‌خواهند در فصل تابستان از انوع میوه‌ها استفاده کنند و هنگام مسافرت ممکن است اختلالی در خوردن مواد غذایی مورد نیاز و رعایت رژیم غذایی پیش آید.
باید بدانیم که امروز بیمار مبتلا به دیابت را از مصرف هیچ نوع غذایی منع نمی‌کنند بلکه توصیه می‌شود که میان مصرف انرژی و دریافت مواد غذایی به‌ویژه کربوهیدرات یا قند تعادل برقرار کنند. یعنی اگر بیمار مبتلا به دیابت می‌خواهد یک عدد سیب متوسط (۱۲۰ گرم) مصرف کند که معیار واحد میوه است و به عنوان یک واحد میوه درنظر گرفته می‌شود، باید بداند که یک واحد میوه یا سیب متوسط ۱۲۰ گرمی، ۱۵ گرم کربوهیدرات یا قند دارد و اگر این میوه را مصرف کند، رژیم غذایی‌‌اش نیاز به تغییر و اصلاح دوباره دارد، به این صورت که باید از رژیم غذایی خود مقدار ماده غذایی که حاوی ۱۵ گرم قند است، حذف کند. اگر دو عدد سیب متوسط بخورد، باید معادل ۳۰ گرم کربوهیدرات یا قند را از رژیم غذایی خود حذف کند. این چگونه امکان‌پذیر است؟ با دانستن اینکه در رژیم غذایی روزانه و آنچه باید پس از خوردن سیب مصرف کند، حاوی چه مقدار قند یا کربوهیدرات است. از آنجا که بسیاری از کارشناسان تغذیه توصیه می‌کنند که تنوع غذایی حفظ شود، بنابراین اگرچه می‌توان با این توصیه، تعادل را در رژیم غذایی و ترکیب شیمیایی آنها حفظ کرد اما حذف یک ماده غذایی که به طور مثال ۱۵ گرم قند دارد، ممکن است موجب حذف دیگر گروه‌های غذایی نیز بشود و به طور مثال پروتیین و چربی کمتر یا بیشتری به بدن برسد. البته معیار، بیشتر کربوهیدرات‌ها هستند. تنوع غذایی، خود به کنترل بهتر قند خون و پیشگیری از بروز عوارض دیابت در طولانی‌مدت کمک می‌کند.
موضوع دیگر، نوشیدن آب و مایعات است. باید بدانیم که در هنگام فصل تابستان و گرما با عرق‌کردن، ما آب و املاح از دست می‌دهیم و با نوشیدن آب خنک، اگرچه رفع تشنگی و عطش می‌شود اما میزان املاح و الکترولیت‌های خون به هم می‌ریزد و اگر این کار به ویژه برای فرد مبتلا به دیابت ادامه یابد، موجب بروز عوارض خطرناک می‌شود که در حقیقت به علت رقیق‌شدن و افت قند خون و مسمومیت با آب است. در نتیجه بهتر است از آب معدنی یا آب همراه با کمی نمک یا قند استفاده کنیم تا املاح نیز به بدن‌مان برسد.
● ورزش‌های تابستانی
بسیاری از بیماران به ورزش‌های تابستانی می‌پردازند یا ممکن است فعالیت جسمی شدیدی داشته باشند. خوب است بدانیم که بیماران مبتلا به دیابت تحت شرایط خاصی باید ورزش کند. به طور مثال قند خون آنها باید بین ۸۰ تا ۲۵۰ میلی‌گرم در دسی‌‌لیتر خون باشد و خارج از این محدوده اگر باشد، ورزش کردن موجب بدتر شدن وضعیت قند خون می‌شود و در نتیجه بیمار یا دچار افت قند خون و کاهش سطح هوشیاری و یا دچار افزایش بیش از حد قند خون و ابتلا به کومای دیابتی و کتواسیدوز می‌شود. ورزش‌هایی که بیمار مبتلا به دیابت می‌تواند انجام دهد شامل شنا، پیاده‌روی و دویدن است البته به شرطی که مشکلات عروقی و قلبی و زخم‌ پای دیابتی نداشته باشد. به همین علت است که فقط کلیات را می‌نویسیم و هر فردی باید با مشورت با پزشک خود اقدام کند.
● سفر به خیر، دیابتی!
برای اینکه سفر لذت بخشی برای بیماران مبتلا به دیابت رقم بخورد، باید نکاتی را رعایت کنند. اولا همیشه مواد قندی که به آسانی جذب می‌شوند مانند آب‌نبات و شکلات و کشمش به همراه داشته باشند. افت قند خون خطرناک‌تر از افزایش قند خون است. حتما برچسب، دست‌بند یا گردنبندی داشته باشند که نشان دهد، مبتلا به دیابت‌اند و داروهای مصرفی خود را روی آن قید کنند. از مسافرت‌های طولانی بپرهیزند و اگر ضروری بود باید در مدت مسافرت هر نیم تا یک ساعت از وسیله نقلیه پیاده شوند و کمی ورزش کنند و تحرک داشته باشند. حتما داروهای خود مانند قرص‌ها یا انسولین را به همراه داشته باشند و وعده‌های زیادی از آن را تهیه کنند تا با کمبود آن مواجه نشوند. همیشه مایعات، مواد غذایی لازم برای بیماران مبتلا به دیابت و امکانات اضافی به همراه داشته باشند