تنقلات نوروزی برای چه مزاج‌هایی مضرات بیشتری دارد؟


تنقلات نوروزی برای چه مزاج‌هایی مضرات بیشتری دارد؟
هر ساله روزهای پایانی سال درباره مضرات تنقلات نوروزی توصیه‌های زیادی می‌شود. برخی خانواده‌ها به این توصیه‌ها توجه و مصرف زیاد تنقلات را محدود می‌کنند وبرخی دیگر بی توجه هستند. اما به راستی این تنقلات نوروزی برای چه مزاج‌هایی مضرات بیشتری دارد؟

متخصص تغذیه و پژوهشگر طب سنتی می گوید: بیشتر مغزهای آجیلی همچون پسته، گردو، بادام زمینی و بادام هندی دارای مزاج گرم و خشک هستند و فقط تخمه کدو و هندوانه مزاج سرد دارند. شیرینی ها نیز بسته به مواد تشکیل دهنده و چاشنی هایی که در آنها استفاده می شود، مزاج های متفاوتی دارند. شیرینی گردویی و حلواهای تهیه شده از مغزها و شیرینی های زنجبیلی، مزاج گرم تری نسبت به سایر شیرینی ها دارند و لازم است بدانید، نوع چاشنی های مورد استفاده (دارچین، کاکائو و زنجبیل) درجات مختلف گرمی را ایجاد می کند. مصرف تنقلات با مزاج گرم در زمستان مناسب است، اما با شروع فصل بهار و گرم تر شدن هوا مصرف این خوراکی ها توصیه نمی شود و استمرار مصرف آنها برای افرادی که دارای مزاج گرم و بخصوص خشک هستند، بیشترین مشکلات را ایجاد می کند. جوش های پوستی، خارش و خشکی پوست، سردرد کششی، تحریک پذیری و یبوست از این جمله اند.

آیا می توان در ایام نوروز از حجم وعده های غذایی کاست و بر میزان مصرف تنقلات نوروزی افزود؟

تنقلات نوروزی کالری بالایی دارند. برای مثال، هر صد گرم آجیل، حدود ۷۰۰ ـ ۶۰۰ کیلوکالری انرژی دارد و با وجودی که ارزش غذایی بالایی دارد، به هیچ عنوان جایگزین مناسب وعده های غذایی نیست. شیرینی ها هم از نظر مواد مغذی فقیرند. به هر حال، مهم ترین اصل در مصرف تنقلات نوروزی اعتدال، پرهیز از پرخوری و درهم خوری است.

تلخ یا شیرین؛ کاکائو کالری دارد

شیرینی خشک نسبت به شیرینی تر و شیرینی مربایی و شربتی ازجمله باقلوا کالری کمتری دارد. درخصوص شکلات تلخ، دکتر نمازی می افزاید: بسیاری از مردم فکر می کنند، شکلات تلخ به دلیل این که شیرینی کمتری دارد، سبب افزایش وزن نمی شود در صورتی که این شکلات مانند سایر شکلات های کاکائویی دارای چربی اشباع است و از نظر کالری، تفاوت چندانی بین شکلات کاکائویی شیرین و تلخ وجود ندارد. این متخصص، ضمن اشاره به این که شیرینی و شکلات هایی که با قند مصنوعی تهیه می شوند، به شیرینی های رژیمی یا بدون قند معروف هستند، می گوید: این قبیل شیرینی ها بهتر از شیرینی های تهیه شده با قند و شکرند، اما باید بدانید برخی از این قندها ازجمله قند تهیه شده از گیاه استویا(شیرین برگ یا استیویا نام یک سرده از زیرخانواده کاسنیان آستروئیده است) و سوکرالوز با وجود این که روی بسته بندی محصول، عنوان بدون قند نوشته می شود، تقریبا نصف قند و شکر قدرت کالری زایی دارند و مشکل دیگر این قندها افزایش اشتها و تحریک افراد به پرخوری است.

آیا می توان سوهان و گز را در گروه شیرینی های کم ضرر قرار داد؟

برای تهیه سوهان از جوانه گندم استفاده می شود، اما در تهیه این محصول کره یا روغن جامد زیاد که حاوی اسیدهای چرب ترانس است و همین طور شکر استفاده می شود، که هر دو برای سلامت مضر است. گز نیز کالری بالا و ارزش غذایی کم دارد. هر صد گرم سوهان، حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ کیلوکالری و هر صد گرم گز، حدود ۴۰۰ تا ۴۵۰ کیلوکالری انرژی دارد.

آیا حلواهای پذیرایی پرکالری هستند؟

اخیرا در اغلب نمایشگاه های شیرینی و شکلات که قبل از شروع عید به عرضه تنقلات نوروزی می پردازند، انواع حلواهای مخصوص که ترکیبی از چند نوع مغز آجیلی یا شامل حلوای پسته، گردو یا هویج هستند، به فروش می رسد که به گفته دکتر نمازی این دسته حلواها در مقایسه با دیگر شیرینی های صنعتی بخصوص برای کودکان گزینه بهتری هستند، اما به دلیل کالری بالایی که این نوع حلواها دارند، مصرف آن را باید به حداقل رساند. از سوی دیگر، این حلواها اغلب به دندان می چسبد و اگر بلافاصله مسواک زده نشود، سبب پوسیدگی دندان می شود، ضمن این که توصیه می شود برای پذیرایی از مهمانان کمتر از باقلوا، نقل، باسلق و راحت الحلقوم استفاده شود.

سالم ترین شیرینی کدام است؟

به جای مصرف شیرینی های صنعتی دست به کار شوید و در منزل شیرینی تهیه کنید. به جای روغن جامد و کره و روغن های قنادی که ترانس بالایی دارند ،از روغن مایع استفاده کنید و به کیک هایتان، هویج یا اسفناج بیفزایید تا بر فیبر محصول افزوده شود. برای سالم تر کردن شیرینی ها می توانید از آرد سبوس دار، شیر کم چرب، تخم مرغ غنی شده با امگا ـ ۳ و قندهای مصنوعی استفاده و شیرینی ها را در اندازه کوچک تر تهیه کنید. بسیاری از متخصصان، سمنو را سالم ترین شیرینی معرفی می کنند چون حاوی جوانه گندم و غنی از ویتامین های گروه ب است و شیرینی آن بدون استفاده از شکر تامین می شود. از طرفی دارای آرد سبوس دار است و مجموعه این ویژگی ها آن را به یک خوراکی سالم تبدیل می کند. سمنو برای کودکان، سالمندان و کسانی که دچار ضعف عمومی بدنی هستند، مناسب است.

مقایسه مزاجی چند نوع آجیل

برخی کارشناسان بر این عقیده اند که، آجیل سویا یا ترکیبی از گندمک و برنجک و عدسک یا دانه های کنجد و کتان بهتر از آجیل مغزهاست. دکتر نمازی می گوید: هر کدام از موارد گفته شده ویژگی های تغذیه ای مختص خود را دارد و اگر در مصرفش زیاده روی نشود، مناسب است. از نظر طب سنتی، برنج و عدس مزاج سرد دارند که در نتیجه بو دادن، رطوبت خود را از دست می دهند و دانه کنجد و بذر کتان دارای مزاج گرمند و گرم مزاجان و سرد مزاجان باید آجیل سازگار با مزاج خود مصرف کنند.

برای پاکسازی و سم زدایی بدن پس از خوردن تنقلات، مصرف چه خوردنی ها، نوشیدنی ها و میوه هایی پیشنهاد می شود؟

استفاده از ماءالشعیر طبی بسیار مفید است. جو را ۲۴ ساعت بخیسانید و با ۱۵ ـ ۲۰ برابر آن آب، روی حرارت قرار دهید. به محض شکفته شدن جو، آن را از روی حرارت بردارید و بلافاصله آب روی آن را صاف کنید. کاهو با شربت سکنجبین و مرکبات با توجه به این که دارای مزاج سرد و ترند، گزینه مناسبی برای رفع فوری گرمی ناشی از مصرف تنقلات نوروزی هستند. برای پاکسازی بدن نیز افزایش دریافت مایعات، استفاده از غذاهای آبکی مانند انواع سوپ و آش بخصوص انواعی که با سبزیجات تازه محلی هر منطقه و آلو تهیه شده باشد و مصرف برگه ها، لواشک ترش و کم نمک خانگی و انجیر برای لینت مزاج و خروج سموم مفید است.